Aktualności

Ukraińskie Towarzystwo Historyczne w Polsce stanowczo potępia trwającą, niczym nieusprawiedliwioną zbrojną agresję Federacji Rosyjskiej przeciwko suwerennemu państwu – Ukrainie. Wojna ta stanowi rażące naruszenie prawa międzynarodowego, Karty Narodów Zjednoczonych oraz elementarnych zasad współżycia między narodami.
Z całą mocą potępiamy działania Rosji, w tym liczne zbrodnie wojenne popełniane wobec ludności cywilnej: ataki na miasta i wsie, ostrzał osiedli mieszkaniowych, szkół, szpitali, obiektów kultury oraz infrastruktury krytycznej. Niszczenie dorobku cywilizacyjnego i terror wobec ludności cywilnej nie są „skutkiem ubocznym” działań wojennych, lecz elementem świadomej strategii zastraszania i łamania oporu społeczeństwa ukraińskiego.
Jednocześnie wyrażamy najwyższe uznanie dla bohaterskiej postawy narodu ukraińskiego, a w szczególności żołnierzy Sił Zbrojnych Ukrainy, którzy z odwagą, determinacją i poświęceniem bronią niepodległości swojego państwa, wolności obywateli oraz wartości demokratycznych. Ich walka jest nie tylko obroną własnej ojczyzny, ale także obroną bezpieczeństwa i stabilności całej Europy.
Ukraińskie Towarzystwo Historyczne w Polsce podkreśla zarazem, że toczące się negocjacje pokojowe nie mogą i nie powinny oznaczać porażki Ukrainy. Pokój osiągnięty kosztem suwerenności, integralności terytorialnej oraz prawa narodu ukraińskiego do samostanowienia nie będzie pokojem sprawiedliwym ani trwałym. Jakiekolwiek rozmowy pokojowe muszą opierać się na poszanowaniu prawa międzynarodowego, pełnym wycofaniu wojsk agresora oraz pociągnięciu sprawców zbrodni wojennych do odpowiedzialności. Historia Europy wielokrotnie dowiodła, że ustępstwa wobec agresji nie prowadzą do stabilizacji, lecz do eskalacji przemocy i kolejnych tragedii.
Składamy szczere podziękowania wszystkim państwom, organizacjom i społeczeństwom, które udzielają Ukrainie pomocy politycznej, militarnej, humanitarnej i finansowej – w szczególności Polskę, a także wspólnocie międzynarodowej reprezentowanej przez Unię Europejską oraz NATO. Okazywana solidarność ratuje ludzkie życie i wzmacnia zdolność Ukrainy do obrony przed agresorem.
Równocześnie wzywamy społeczność międzynarodową, w tym USA, do bardziej zdecydowanych i konsekwentnych działań wobec Federacji Rosyjskiej. Apelujemy o dalsze zaostrzenie sankcji politycznych i gospodarczych, skuteczne egzekwowanie odpowiedzialności karnej sprawców zbrodni wojennych, zwiększenie i przyspieszenie wsparcia wojskowego dla Ukrainy, jednoznaczną i trwałą izolację międzynarodową państwa-agresora, udzielenia realnych gwarancji bezpieczeństwa, w tym przyjęcia do NATO i EU.
Historia uczy, że brak stanowczej reakcji na agresję prowadzi do jej powtarzania. Dlatego obowiązkiem wspólnoty międzynarodowej jest nie tylko pomoc Ukrainie dziś, lecz także obrona zasad, na których opierają się pokój, wolność i bezpieczeństwo w Europie.
Ukraińskie Towarzystwo Historyczne w Polsce wyraża pełną solidarność z Ukrainą i jej obywatelami oraz wiarę w zwycięstwo prawdy, sprawiedliwości i wolności nad przemocą i bezprawiem.

Warszawa, 24 lutego 2026 r. Ukraińskie Towarzystwo Historyczne w Polsce

Ukazał się piąty tom pracy zbiorowej Ukraińcy i ich sąsiedzi na przestrzeni wieków. Podobnie jak w przypadku poprzednich czterech tomów zawiera on głównie materiały z dorocznej konferencji naukowej Ukraińskiego Towarzystwa Historycznego w Polsce. Redaktorami opracowani są Roman Drozd i Bohdan Halczak. Książka jest już dostępna w formacie e-book (pdf). 

Spis treści: 

Роман Дрозд, 20 років діяльності Українського історичного товариства у Польщі (2004–2024) [20 lat działalności Ukraińskiego Towarzystwa Historycznego w Polsce (2004–2024)]

RELACJE UKRAIŃSKO-POLSKIE DO 1939 ROKU

Agnieszka Teterycz-Puzio, Rodzina? Sojusznicy? Wrogowie? Charakter relacji Piastów i Romanowiczów (koniec XII wieku – wiek XIII)

Stanisław Nabywaniec, Rodziny i środowiska kapłańskie w eparchii przemyskiej i Administraturze Apostolskiej Łemkowszczyzny w pierwszej połowie XX wieku

Роман Тимченко, Еволюція дипломатичних відносин УНР і Польщі: від установлення до розриву (листопад 1918 – березень 1921 року) [Ewolucja stosunków dyplomatycznych między Ukraińską Republiką Ludową a Polską: od ustanowienia do zerwania (listopad 1918 – marzec 1921)]

Witold Bobryk, Geografia poparcia Bloku Mniejszości Narodowych w Okręgu Wyborczym nr 27 (powiaty: Zamość, Biłgoraj i Tomaszów) podczas wyborów do Sejmu w 1922 roku

Tetiana Boriak, Holodomor in Ukraine: The Polish Dimension of the Tragedy [Wielki Głód w Ukrainie: polski wymiar tragedii]

RELACJE UKRAIŃSKO-POLSKIE W LATACH 1939–1947

Alina Bacic, „Sotnie starsze i młodsze...”. Charakterystyka porównawcza oddziałów kurenia przemyskiego UPA

Rafał Dydycz, Organizacja i działalność Ukraińskiego Komitetu Pomocowego w dystrykcie lubelskim w latach 1939–1941 – zarys problematyki

Віталій Макар, Юрій Макар, Обмін населенням між Польщею та УРСР: його наслідки для переселених українців [Wymiana ludności między Polską a USRR: jej następstwa dla przesiedlonych Ukraińców]

Marek Melnyk, Akcja „Wisła”. Dylematy moralne

Jarosław Syrnyk, Ukraińskie Seminarium Nauczycielskie w Krynicy (1940–1944)

RELACJE UKRAIŃSKO-POLSKIE PO ROKU 1947

Василь Деревінський, Позиція В’ячеслава Чорновола щодо українсько-польських відносин у 1987–1989 роках [Opinie Wiaczesława Czornowoła o relacjach ukraińsko-polskich w latach 1987–1989]

Bohdan Halczak, Batalia administracyjno-sądowa ludności z akcji „Wisła” o nieruchomości zawłaszczone bezprawnie przez władze komunistyczne

RELACJE UKRAIŃSKO-ROSYJSKIE

Олександр Добржанський, Українці Галичини, Буковини та Закарпаття в політиці Росії другої половини ХІХ – початку ХХ століття [Ukraińcy z Galicji, Bukowiny i Zakarpacia w polityce Rosji na przełomie XIX i XX wieku]

Joanna Duda, Oksana Koshulko, Women Refugees and War: The Exploration of Fleeing and Returning to Ukraine [Ukraińskie uchodźczynie wojenne: badanie ucieczki i powrotu do Ukrainy]

Владислав Струтинський, Громадські організації національних громад Чернівецької області та російсько-українська війна: позиція і реальна діяльність [Organizacje społeczne wspólnot narodowych obwodu czerniowieckiego wobec wojny rosyjsko-ukraińskiej: oficjalne stanowisko i rzeczywista działalność]

RELACJE UKRAIŃSKO-FIŃSKIE

Dawid Michalski, Finlandia wobec rosyjsko-ukraińskiego konfliktu zbrojnego z perspektywy historyczno-prawnej

RELACJE UKRAIŃSKO-SŁOWACKO-CZESKIE

Vlastimil Ondrák, Československé vojenské zpravodajství v akcích proti Ukrajinské povstalecké armádě v kritickém roce 1947 [Czechosłowacki wywiad wojskowy w działaniach przeciwko Ukraińskiej Powstańczej Armii w krytycznym roku 1947]

RELACJE UKRAIŃSKO-INDYJSKIE

Andrzej Małkiewicz, Piotr Szymaniec, Indie wobec wojny w Ukrainie

RELACJE MIĘDZYKULTUROWE

Beata Bajon, Olga Drewniak, Laura Minicka, Relacje międzykulturowe i ich odwzorowanie w budownictwie i architekturze na obszarze transgranicznym Beskidu Sądeckiego

Hanna Hrehorowicz-Gaber, Julia Majka, Jakub Janicki, Zmiany w krajobrazie kulturowym i architekturze wsi Florynka w Beskidzie Niskim

Alicja Hrehorowicz Nowak, Społeczna świadomość dziedzictwa kulturowego na obszarze osadnictwa łemkowskiego

Ольга Каковкіна, «Нові радянські громадяни» у пошуку себе: емігранти у Дніпропетровську та області у 1950–1980 роках [„Nowi obywatele radzieccy” w poszukiwaniu samych siebie: emigranci w Dniepropietrowsku i okręgu dniepropietrowskim w latach 50. i 80. XX wieku]

Маріанна Мовна, Сучасні туристичні путівники українсько-польським пограниччям: культурний контент [Współczesne przewodniki turystyczne po pograniczu ukraińsko-polskim: treści kulturowe]

Michal Šmigeľ, Bohdan Halczak, Grekokatolicyzm i prawosławie w środowisku łemkowskim w XX wieku

W najnowszym (3/2024) numerze kwartalnika "Dzieje Najnowsze" ukazała się odpowiedź prof. Igora Hałagidy na tekst prof. Jana Pisuińskiego zamieszczony tym samym wydawnictwie w numerze 4 za 2023 r., będący recenzją artykułu „Który Rusin, a który Polak…” Ukraińskie straty osobowe w powiecie przemyskim w czasie konfliktu polsko-ukraińskiego w pierwszym półroczu 1945 r. (aspekt statystyczny), opublikowanego również w „Dziejach Najnowszych” (2023, nr 1, s. 125–148).  Zachęcamy do zapoznania się zarówno z pierwszym tekstem prof. Hałagidy Artykuł prof. Hałagidy recenzją prof. Pisulińskiego Recenzja prof. Pisulińskiego jak i odpowiedzią prof. Hałagidy Odpowiedź prof. Hałagidy

З УКАЗУ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №145/2025:
За вагомий особистий внесок у зміцнення міждержавного співробітництва, підтримку суверенітету та територіальної цілісності України, популяризацію Української держави у світі постановляю - Нагородити орденом князя Ярослава Мудрого V ступеня РЕЙТА Юрія - лідера Громадської ініціативи з догляду за могилами воїнів Української Народної Республіки у Варшаві, Республіка Польща
Президент України В. ЗЕЛЕНСЬКИЙ
26 лютого 2025 року
https://www.president.gov.ua/documents/1452025-54029

Слово від Юрія Рейта:

У цей час хочу згадати гурт люжей. Ваша стійкісь поглядів про минуле, стратегічне інвестування у майбутнье - давала мені силу і впевність що до реалізації починів
корисних для чергових поколінь українців: будування іміджу України у світі, допомога у розвитку державотворчих а водночас європейських стандардів в усіх сферах
функціонування незалежної, демократичної України та будови добросусідських полсько-українських відносин.
СЛАВА УКРАЇНІ – ГЕРОЯМ СЛАВА
Юрій Рейт

Mija jedenasty rok agresji rosyjskiej na Ukrainę, w tym trzeci rok jej najintensywniejszych, pełnoskalowych działań wojennych.

Ukraińskie Towarzystwo Historyczne w Polsce od samego początku rosyjskiej inwazji na Ukrainę jednoznacznie opowiedziało się po stronie ofiary, czyli narodu ukraińskiego i jego państwa. Swoje stanowisko wyraziło w wielu apelach skierowanych jak i do agresora – Federacji Rosyjskiej, z wezwaniem zaprzestania wrogich i zbrodniczych działań względem Ukrainy, jak i do państw i społeczeństw demokratycznego świata, o udzielenie poparcia i pomocy broniącym się przed rosyjskim agresorem Ukraińców. Apelowaliśmy także o szybkie przyjęcie Ukrainy do Unii Europejskiej i Paktu Północnoatlantyckiego jako wyraz uznania bohaterstwa Ukraińców, którzy oddają życie nie tylko w obronie własnej wolności, a także demokratycznych wartości jak i konieczność zapobieżenia inwazji rosyjskiej na inne państwa, w tym europejskie.

Konferencja odbędzie się ramach obchodów 20-lecia działalnosci Ukraińskiego Towarzystwa Historycznego w Polsce
13 września 2024 (piątek)
Przyjazd uczestników, zakwaterowanie.
14 września 2024 (sobota)
godz. 8.30-9.00 – rejestracja uczestników – Dom Ukraiński, ul. Kościuszki 5
godz. 9.00-9.25 – uroczyste otwarcie konferencji (Dom Ukraiński, Aula 1 - teatralna)
godz. 9.30-15.00 – obrady w sekcjach wg określonych w programie wątków tematycznych